HoornInfo.nl
zoek
 

De slag op de Zuiderzee

de slag op de Zuiderzee is een uitvloeisel van de Geuzenopstand. De Geuzenopstand was gericht tegen de Spaanse overheersing en duurde van 1 april 1572 tot en met 7 september 1572. Tijdens deze opstand slaagen de Geuzen erin Den Briel te veroveren. In mei schoot Willem van Oranje te hulp en schaarde Enkhuizen zich achter de prins. De hulp van van Oranje was geen onverdeeld succes want halverwege Augustus begonnen Alva en zijn zoon Don Frederik de opstandige steden te heroveren. Dit offensief eindigde met Don Frederiks veldtocht.

Ondanks de felle strijd met de Spanjaarden wisten de Watergeuzen strategische punten bezet te houden. Door de blokkades kwamen de Spaanse troepen in financiele nood, militair ging het een stuk beter.

De blokkade van Amsterdam zinde Alva niet en hij besloot in September 1573 de Watergeuzen bij Schellingwoude aan te vallen. Op 14 September vielen de Spaanse troepen de versterkingen over land en over het water aan. De versterkingen werden ingenomen maar de Watergeuzen wisten met hun schepen te vluchten. De Spanjaarden waren vastbesloten om de Geuzen van de Zuiderzee te verdrijven maar het weer gooide roet in het eten. Hierdoor kregen de Watergeuzen enkele weken respijt en de mogelijkheid om te herstellen van de slag bij Schellingwoude.

De Watergeuzen lagen inmiddels bij Marken en op 3 oktober zeilden de Spanjaarden richting de Watergeuzen. Op 5 oktober begon de strijd. De Watergeuzen hadden gebrek aan munitie en probeerden Spaanse schepen te enteren, eenmaal op het schip konden ze man tegen man de strijd aanbinden. Het werd een bloedige strijd zonder winnaar.

De slag op de Zuiderzee
De slag op de Zuiderzee
De volgende dagen was er een gedwongen pauze. De geuzen waren naar het Noorden gedreven en gingen voor anker bij Hoorn. Vanuit de stad werd de West-Friese vloot van verse manschappen en munitie voorzien. Op 11 oktober  draaide de wind en de Watergeuzen zetten koers richting de Spaanse schepen. In de verbeten strijd die volgt wordt er een huzarenstukje uitgevoerd door Jan Haring. De Watergeuzen enteren het admiraalsschip van Bossu genaamd de Inquisitie. Op het dek ontpopt zich een bloedige strijd. De verdedigers worden teruggedrongen en Jan Haring klimt in de mast. Hij verdrijft de Spanjaarden uit het kraaiennest en hij klimt door tot de vlag, hij slaagt erin de vlag los te snijden. Tijdens het naar beneden klimmen wordt Jan Haring in de borst geschoten en stort in de zee en sterft. Door het neerhalen van de vlag trekt een groot deel van de Spaanse vloot zich terug. De Spanjaarden op de Inquisitie blijven felle tegenstand bieden maar uiteindelijk geeft Bossu zich gewonnen. Deze capitulatie verzekert de Watergeuzen van de overwinning. Admiraal Bossu wordt samen met zijn mannen gevangen genomen. Door de mislukte inname van Alkmaar en de verloren slag op de Zuiderzee was Alva’s poging Noord-Holland in te lijven mislukt. Door de overwinning op de Zuiderzee wordt West-Friesland een zelfstandig economisch gewest met een eigen admiraliteit en munt.

Jan Haring wordt in het stadhuis van Hoorn opgebaard en de admiraalsvlag wordt opgehangen in de Grote Kerk. Bossu wordt gevangen gezet in het voormalige weeshuis aan de Korte Achterstraat. In de gevel is nog steeds een gevelsteen te zien die herinnert aan de gebeurtenissen. In het Westfries Museum staat een drinkbeker van Bossu tentoongesteld en twee grote zwaarden. Aan de Slapershaven vindt men de Bossuhuizen die herinneren aan de slag.

De Bossuhuizen
De Bossu gevelsteen

 
Recente artikelen