HoornInfo.nl
zoek
 

Het ontstaan van de V.O.C.

in de zestiende eeuw domineerden de Portugezen de handel in specerijen. De Portugezen waren de enigen die wisten hoe ze naar Indië moesten zeilen maar de vaarroutes werden geheim gehouden. De Nederlanders waren in oorlog met Spanje en Portugal was bezet door de Spanjaarden. Het was hierdoor bijna niet mogelijk om handel te drijven met de Portugezen. Door het gebrek aan specerijen ontstond er een grote schaarste.  De slechte verkrijgbaarheid van specerijen stuwde de prijzen op waardoor de handel in specerijen steeds lucratiever werd.

In 1592 keerde Jan Huygen van Linschoten terug van een expeditie naar de Oost, Door deze expeditie leerde men de vaarroutes naar Azië kennen. In 1595 ondernam koopman Cornelis de Houtman een expeditie naar Indië. Hij trok erop uit met vier Hollandse galjoenen, na twee jaar keerden er drie rijk beladen galjoenen terug. Deze expeditie maakte duidelijk dat expedities naar Indië lonend waren. De jaren daarna werden meerdere expedities ondernomen met wisselende successen. Deze expedities werden ondernomen door compagnieën. Een compagnie had een tijdelijk karakter, er werd geld bijeengebracht om een schip en een bemanning te bekostigen. Als de expeditie slaagde werden de teruggebrachte specerijen verhandeld, de bemanning werd ontslagen en de schepen werden verkocht. Als er winst was gemaakt kon er met de winst weer een nieuwe compagnie worden opgericht.

Door het succes van de compagnieën werd duidelijk dat er veel geld viel te verdienen met de handel in specerijen. Ook leerde men dat een expeditie naar Azië technisch mogelijk was. Aan de successen zat echter ook een keerzijde, Er ontstond een moordende concurrentie tussen Amsterdam en Zeeland en de prijzen voor specerijen daalden. Door de dalende prijzen werd het steeds minder rendabel om een expeditie te ondernemen. Het bestuur van de republiek besloot om in te grijpen. Raadspensionaris Johan van Oldebarnevelt en stadhouder Prins Maurits besloten om de koopmannen tot samenwerking te dwingen. In 1602 werd De V.O.C. opgericht, de Verenigde Oostindische Compagnie. De V.O.C. kreeg het alleenrecht (Octrooi) om expedities uit te rusten en om te handelen met Azië. Hierdoor was het probleem van onderlinge concurrentie opgelost. Ook kreeg De V.O.C. verregaande bevoegdheden zoals het sluiten van overeenkomsten, het bouwen van forten, het voeren van oorlogen en het installeren van lokale besturen.

Johan van Oldebarnevelt
Prins Maurits van Oranje

 
Recente artikelen